Την προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ αναλαμβάνει από σήμερα, 1η Οκτωβρίου, η Ελλάδα, για δεύτερη και τελευταία φορά κατά τη διετή θητεία της ως εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου για την περίοδο 2025-2026.
Είχε προηγηθεί η ελληνική προεδρία τον Μάιο του 2025, ενώ η θητεία της χώρας στο Συμβούλιο ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου. Την προεδρία θα ασκήσει η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβυς Αγλαΐα Μπαλτά.
Η ελληνική προεδρία συμπίπτει με μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για το Συμβούλιο Ασφαλείας, καθώς μεγάλα πολεμικά μέτωπα παραμένουν ανοικτά, οι σχέσεις μεταξύ των πέντε Μόνιμων Μελών εξακολουθούν να χαρακτηρίζονται από βαθιές διαφωνίες και η δυνατότητα του οργάνου να διαμορφώνει κοινές απαντήσεις στις διεθνείς κρίσεις δοκιμάζεται διαρκώς. Η προεδρία δεν παρέχει, βεβαίως, στην εκάστοτε χώρα τη δυνατότητα να καθορίζει μονομερώς τις αποφάσεις ή την πολιτική του Συμβουλίου.
Η Ουκρανία παραμένει στην κορυφή της ατζέντας
Στην κορυφή των διεθνών κρίσεων παραμένει ο πόλεμος στην Ουκρανία. Κατά την τελευταία συνεδρίαση υψηλού επιπέδου του Συμβουλίου, στις 23 Σεπτεμβρίου, η αναπληρώτρια Γενική Γραμματέας του ΟΗΕ Ρόζμαρι ΝτιΚάρλο προειδοποίησε ότι ο πόλεμος εισέρχεται σε «επικίνδυνη νέα φάση», με εντεινόμενες επιθέσεις, αυξανόμενες απώλειες αμάχων και μεγαλύτερο κίνδυνο περιφερειακής διάχυσης.
Εξίσου σύνθετο παραμένει το μέτωπο της Μέσης Ανατολής. Στη Γάζα, σχεδόν έναν χρόνο μετά την κατάπαυση του πυρός του Οκτωβρίου 2025, ο ΟΗΕ χαρακτηρίζει την εκεχειρία εύθραυστη. Τα ισραηλινά πλήγματα συνεχίζονται, ενώ η ανθρωπιστική και οικονομική κατάσταση παραμένει εξαιρετικά δύσκολη.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ελληνική προεδρία αποκτά και η κρίση γύρω από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ. Στις 30 Σεπτεμβρίου, η Τεχεράνη επιβεβαίωσε ότι έλαβε, μέσω του Κατάρ, την αμερικανική απάντηση στην τελευταία ιρανική πρόταση για αποκλιμάκωση, με επίκεντρο την επαναλειτουργία των Στενών και την αποκατάσταση της ομαλής ναυσιπλοΐας.
Ο Οκτώβριος, ωστόσο, ενδέχεται να αποκτήσει για την ελληνική προεδρία και ιδιαίτερο θεσμικό βάρος λόγω της διαδικασίας επιλογής του επόμενου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ.
Η επιλογή του νέου Γενικού Γραμματέα μπορεί να αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες θεσμικές εξελίξεις της ελληνικής προεδρίας. Σύμφωνα με το άρθρο 97 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, ο Γενικός Γραμματέας διορίζεται από τη Γενική Συνέλευση κατόπιν σύστασης του Συμβουλίου Ασφαλείας.
