Στη διατήρηση του βασικού επιτοκίου καταθέσεων στο 2,5% αναμένεται να προχωρήσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Η απόφαση φαίνεται να λαμβάνεται σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, καθώς οι αντίρροπες εξελίξεις στην οικονομία δυσκολεύουν την αξιολόγηση των πληθωριστικών πιέσεων και διαμορφώνουν ένα σύνθετο τοπίο για τη νομισματική πολιτική.
Εντός του 2026, η ΕΚΤ έχει ήδη προχωρήσει σε δύο αυξήσεις επιτοκίων, κατά 25 μονάδες βάσης τον Ιούνιο και κατά άλλες 25 μονάδες βάσης τον Σεπτέμβριο. Καθοριστικό ρόλο στις αποφάσεις αυτές διαδραμάτισε η άνοδος των ενεργειακών τιμών, στον απόηχο του πολέμου στη Μέση Ανατολή, η οποία ώθησε τον πληθωρισμό πάνω από τον στόχο του 2%. Ειδικότερα, ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη έφτασε το 3,8% τον Σεπτέμβριο, έναντι 2,1% τον Φεβρουάριο, όταν άρχισαν οι αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν.
Οι ενεργειακές ανατιμήσεις και ο κίνδυνος διάχυσης του πληθωρισμού
Μέχρι στιγμής, η αύξηση του ενεργειακού κόστους δεν έχει μεταφερθεί σε μεγάλη έκταση στις τιμές των υπόλοιπων αγαθών και υπηρεσιών. Τον Σεπτέμβριο, οι τιμές της ενέργειας κατέγραψαν ετήσια άνοδο 18,9%, αντιστρέφοντας την πτώση κατά 3,1% που είχε σημειωθεί τον Φεβρουάριο. Στον τομέα των υπηρεσιών, ο ρυθμός αύξησης των τιμών διαμορφώθηκε στο 3,5%, από 3,3% τον ίδιο μήνα αναφοράς.
Στη σημερινή συγκυρία, η οικονομική δραστηριότητα και η ζήτηση εμφανίζονται σαφώς πιο αδύναμες, περιορίζοντας τις δυνατότητες ευρείας μετακύλισης των αυξήσεων του κόστους στις τελικές τιμές.
Η οικονομία της Ευρωζώνης εξακολουθεί να αναπτύσσεται, ωστόσο ο ρυθμός μεγέθυνσης παραμένει χαμηλός. Το δεύτερο τρίμηνο του 2026, η ανάπτυξη διαμορφώθηκε στο 1,2%, με σημαντική συμβολή από τις επιχειρηματικές επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη και τις εξαγωγές προϊόντων που συνδέονται με τον συγκεκριμένο τομέα.
Με αυτά τα δεδομένα, το νέο κύμα πληθωρισμού εκτιμάται ότι θα είναι ηπιότερο από εκείνο της διετίας 2021-2022. Αντίστοιχα, η αντίδραση της ΕΚΤ αναμένεται να είναι πιο περιορισμένη, όπως έχει επισημάνει και ο επικεφαλής οικονομολόγος της, Φίλιπ Λέιν.
