Ισχυρούς πολιτικούς τριγμούς προκαλεί στη Γερμανία το αποτέλεσμα των εκλογικών αναμετρήσεων στο Βερολίνο και στο κρατίδιο του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας, με το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα (CDU) να καταγράφει μία από τις δυσκολότερες στιγμές της ιστορίας του και τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς να βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενη εσωκομματική πίεση.
Το μεγαλύτερο πλήγμα καταγράφηκε στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, όπου το CDU έμεινε εκτός τοπικού κοινοβουλίου, συγκεντρώνοντας ποσοστό κάτω από το όριο του 5%. Πρόκειται για μια πρωτοφανή εξέλιξη για το κόμμα, το οποίο μέχρι σήμερα δεν είχε αποτύχει ποτέ να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική εκπροσώπηση σε κρατιδιακή Βουλή της Ομοσπονδιακής Γερμανίας.
Ο ίδιος ο Φρίντριχ Μερτς έσπευσε να σχολιάσει το αποτέλεσμα λίγα λεπτά μετά τη δημοσιοποίηση των πρώτων εκτιμήσεων, κάνοντας λόγο για «καταστροφή» και αναλαμβάνοντας την πολιτική ευθύνη. Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση θα συνεχίσει την υλοποίηση του μεταρρυθμιστικού της προγράμματος.
Η στάση του καγκελάριου προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις στον γερμανικό Τύπο.
«Τίθεται ζήτημα καγκελάριου»
«Το γεγονός ότι ο Μερτς έκανε δήλωση το βράδυ των κρατιδιακών εκλογών δείχνει την τεράστια εσωτερική πίεση που δέχεται. Θέλει τώρα να διασφαλίσει ότι θα υπάρχουν όσο το δυνατόν λιγότερες εικασίες σχετικά με τον μελλοντικό του ρόλο τις ημέρες που ακολουθούν τις εκλογές (…) Η στρατηγική του: παιχνίδι με τον χρόνο. Δεν υπάρχουν κρατιδιακές εκλογές ως τον Απρίλιο του 2027 και ο Μερτς ελπίζει σε καλύτερα πρωτοσέλιδα από τις επιχειρήσεις, εν μέρει επειδή οι επενδύσεις που χρηματοδοτούνται από το ειδικό ταμείο αρχίζουν να αποδίδουν», εκτίμησε το πρώτο κανάλι της γερμανικής δημόσιας τηλεόρασης ARD.
«Ασφαλώς και τίθεται ζήτημα καγκελάριου», έκρινε το περιοδικό Der Spiegel σε σχόλιό του επισημαίνοντας ότι οι τρεις κρατιδιακές εκλογές του φετινού καλοκαιριού επιτέλους τελείωσαν.
«Ο καγκελάριος Μερτς και ο συνασπισμός του έχουν τώρα την ευκαιρία να μεταρρυθμίσουν τη Γερμανία. Θα μπορούσαν να κάνουν τη χώρα ανθεκτική στις κρίσεις. Η πολιτική ηγεσία θα πρέπει να πάρει μια ανάσα και να επικεντρωθεί στην πραγματική δουλειά: την καλή διακυβέρνηση», νουθέτησε το περιοδικό προσθέτοντας ότι «εάν υπάρχουν δυνάμεις εντός CDU που θέλουν να αντικαταστήσουν τον Φρίντριχ Μερτς, δύσκολα μπορεί κανείς να τους κατηγορήσει, αλλά θα πρέπει να βγουν αμέσως από την κρυψώνα τους και να τον αντικαταστήσουν ή να παραμείνουν εντελώς σιωπηλοί». Για τη χώρα, για αυτήν την κυβέρνηση, κατά το δημοσίευμα, το παρατεταμένο αδιέξοδο στην καγκελαρία, μια παρακμή του Μερτς το φθινόπωρο, θα ήταν ταπεινωτική.
«Ο Μερτς αγοράζει χρόνο – αλλά για ποιον λόγο ακριβώς;», διερωτάται αρθρογράφος της εφημερίδας Handelsblatt: «Οι άνθρωποι θέλουν να λειτουργήσει ξανά σωστά το κράτος και να βελτιωθεί η ζωή τους. Δεν θέλουν να αλλάξουν πολλά. Αυτό προσδιορίζει τον πραγματικό ηττημένο της βραδιάς: τον Φρίντριχ Μερτς. Ο δύο ψηφοφορίες ήταν επίσης μια αναμέτρηση με τις πολιτικές του και πιθανώς με αυτόν ως καγκελάριο. Οι μεγαλύτεροι αντίπαλοί του δεν είναι ούτε οι πρωθυπουργοί των κρατιδίων του CDU, ούτε η AfD. Ο μεγαλύτερος αντίπαλός του είναι η γερμανική ακινησία», κατά το άρθρο.
Η Welt είδε τον «θάνατο του αστικού κέντρου»: ο θρίαμβος της Αριστεράς στο Βερολίνο συνιστά για μια αστική κοινωνία μεγαλύτερο πρόβλημα από την AfD, υποστήριξε. Το έδαφος για αυτό το είχαν προετοιμάσει τα ίδια τα αστικά κόμματα. Αναφερόμενος στον καγκελάριο, αρθρογράφος της εφημερίδας σημειώνει ότι «οι φυγόκεντρες δυνάμεις ενισχύονται», ενώ αναδεικνύει το γεγονός ότι π.χ. στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία στην ηλικιακή ομάδα 16-24 ετών το CDU έλαβε μόλις 2% και στους ψηφοφόρους 25-34 ετών 3%.
«Η ετυμηγορία του εκλογικού σώματος είναι πλέον σκληρή για όσους δεν προσφέρουν είτε εξαιρετική προσωπικότητα, είτε συναρπαστικό μήνυμα», εκτίμησε η Süddeutsche Zeitung περιγράφοντας το CDU με όρους όπως «τόσο διασκεδαστικό όσο το ξερό ψωμί και τόσο ζωντανό όσο το νεκρό ψάρι».
Το CDU, «σκιά του εαυτού του, κατέρρευσε απόψε και κάηκε στο όριο του 5%. Πρόκειται για ταπείνωση που όμοιά της δεν έχει ξαναζήσει αυτός ο πυλώνας του κράτους», υπογραμμίζεται στο σχόλιο.
Η εφημερίδα Tagesspiegel ανέδειξε σε σχόλιό της την «απώλεια εμπιστοσύνης στους βασικούς παράγοντες της ομοσπονδιακής πολιτικής» και την «ενίσχυση των άκρων και στις δύο πλευρές του πολιτικού φάσματος». Όσο για το μέλλον του καγκελάριου: «Το κόμμα του θα χρειαστεί επομένως μια διέξοδο για την απογοήτευσή του. Αυτό θα τον ωθήσει σε ταχύτερες και πιο αποφασιστικές μεταρρυθμίσεις, ενώ μπορεί σύντομα να αναγκαστεί να παραιτηθεί από την προεδρία του CDU, κίνηση που θα του έδινε την ευκαιρία να κατευνάσει τους επικριτές του και να επικεντρωθεί αποκλειστικά στην καγκελαρία. Αν θέλει ακόμα να την κάνει επιτυχημένη, θα πρέπει να υιοθετήσει πιο αδιάλλακτη στάση απέναντι στον εταίρο του στον συνασπισμό. Αυτό είναι επικίνδυνο. Αλλά δεν έχει πολλά να χάσει», είναι η «ανάγνωση» της εφημερίδας του Βερολίνου.
Σε ανάλογο πνεύμα, η Bild τόνισε ότι με το CDU κάτω από το 5% στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, «δεν υπάρχουν εγγυήσεις». Προειδοποίησε για πιθανή «εξέγερση της βάσης» του CDU εναντίον του Φρίντριχ Μερτς.
Τα μηνύματα της επόμενης ημέρας
Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, η πρωθυπουργός του κρατιδίου Μανουέλα Σβέζιγκ αναμένεται να διατηρήσει την εξουσία, πιθανότατα μέσω συνεργασίας με την Αριστερά και τους Πράσινους. Η πολιτική της επιβίωση ενισχύει σημαντικά τη θέση της στο εσωτερικό του SPD, ιδιαίτερα μετά τις επανειλημμένες διαφωνίες που είχε εκφράσει απέναντι σε επιλογές της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.
Στο Βερολίνο, η μεγάλη νικήτρια των εκλογών ήταν η Αριστερά, με την Ελίφ Εράλπ να οδεύει προς τη θέση της κυβερνήτη-δημάρχου της γερμανικής πρωτεύουσας. Εφόσον ολοκληρωθούν επιτυχώς οι διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό πλειοψηφίας, θα γίνει η πρώτη πολιτικός τουρκικής καταγωγής που αναλαμβάνει το συγκεκριμένο αξίωμα.
Η εκλογική επιτυχία της Αριστεράς στηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό στις νεότερες ηλικίες. Σύμφωνα με τα στοιχεία των εκλογών, το κόμμα κατέγραψε ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά στους ψηφοφόρους από 16 έως 34 ετών, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική του στις νεότερες γενιές.
Παρά τις αναταράξεις, ο Φρίντριχ Μερτς εμφανίστηκε αποφασισμένος να συνεχίσει την κυβερνητική πορεία. Όπως δήλωσε, οι απαραίτητες αλλαγές για τη Γερμανία απαιτούν επιμονή, σταθερότητα και πολιτικό θάρρος, τονίζοντας ότι παραμένει προσηλωμένος στην υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και στην προσπάθεια ενίσχυσης της χώρας.
