Ιδιαίτερα έντονες είναι οι επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη στους ωκεανούς των δύο πόλων.
Η αύξηση της θερμοκρασίας και η συρρίκνωση των θαλάσσιων πάγων μεταβάλλουν ταχύτατα το πολικό περιβάλλον, δημιουργώντας κινδύνους τόσο για τις παράκτιες υποδομές όσο και για πολλά είδη που έχουν συνδέσει την επιβίωσή τους με τον πάγο.
Η νέα εικόνα των θαλασσών αποτυπώνεται στην ετήσια έκθεση της ευρωπαϊκής υπηρεσίας Copernicus Marine, η οποία επισημαίνει ότι οι ωκεανοί βρίσκονται σε μια περίοδο σημαντικών αλλαγών. «Ο ωκεανός αλλάζει γρήγορα», ανέφερε ο γενικός διευθυντής της Mercator Ocean International, Πιέρ Μπαϊρέλ, παρουσιάζοντας τα βασικά συμπεράσματα της έκθεσης.
Οι μεταβολές δεν περιορίζονται στις πολικές περιοχές. Η έκθεση καταγράφει, μεταξύ άλλων, έντονα θαλάσσια κύματα καύσωνα στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα, αυξημένη οξίνιση των υδάτων και φαινόμενα λεύκανσης των κοραλλιών. Ωστόσο, οι αλλαγές εμφανίζονται ακόμη πιο έντονες στην Αρκτική και την Ανταρκτική, οι οποίες μαζί αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας ωκεάνιας επιφάνειας.
Στην Αρκτική, η μεταβολή της θερμοκρασίας είναι εντυπωσιακή. Από το 1982 έως το 2024, η θερμοκρασία στην επιφάνεια του Αρκτικού Ωκεανού αυξήθηκε κατά 4,2 βαθμούς Κελσίου. Πρόκειται για ρυθμό περίπου ενός βαθμού ανά δεκαετία, πολύ υψηλότερο από τη μέση αύξηση που καταγράφηκε την ίδια περίοδο στους ωκεανούς του πλανήτη, η οποία ανήλθε σε περίπου 0,12 βαθμό Κελσίου ανά δεκαετία.
Σε ορισμένες περιοχές της Αρκτικής η θέρμανση είναι ακόμη μεγαλύτερη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Θάλασσα του Κάρα, στα βόρεια της Ρωσίας, όπου η θερμοκρασία των επιφανειακών υδάτων αυξήθηκε κατά 6,7 βαθμούς Κελσίου μέσα σε τέσσερις δεκαετίες.
Η άνοδος της θερμοκρασίας έχει άμεση επίδραση στην έκταση των θαλάσσιων πάγων. Μέσα σε 42 χρόνια, η συνολική επιφάνεια του αρκτικού παγοκαλύμματος έχει μειωθεί κατά 17%. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, η απώλεια αντιστοιχεί περίπου σε 490.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα ανά δεκαετία, έκταση που προσεγγίζει το μέγεθος της Ισπανίας.
Η ωκεανολόγος της Mercator Ocean International, Καρίνα φον Σουκμάν, εκτιμά ότι περίπου το 60% των παράκτιων υποδομών στην Αρκτική είναι ήδη ευάλωτο στη διάβρωση και στις συνέπειες της ανόδου της στάθμης της θάλασσας.
