Κατηγορηματικά αντίθετος σε οποιαδήποτε κίνηση που θα μπορούσε να εκληφθεί ως αίτημα ελληνικής πλευράς προς την Τουρκία για έγκριση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου εμφανίστηκε ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής. Όπως προειδοποίησε, μια τέτοια ενέργεια, ανεξάρτητα από το αν θα χαρακτηριζόταν «ενημέρωση» ή «ανακοίνωση», θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο για την άσκηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο.
«Οποιοδήποτε αίτημα για εκχώρηση άδειας από την Τουρκία για το καλώδιο δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό. Είτε αυτό ονομαστεί ενημέρωση είτε ανακοίνωση είτε όπως αλλιώς», δήλωσε ο κ. Καραμανλής, μιλώντας σε εκδήλωση της Ένωσης Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού, που πραγματοποιήθηκε στο Πολεμικό Μουσείο για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου.
Ο πρώην πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η αποδοχή μιας τέτοιας διαδικασίας θα μπορούσε να έχει ευρύτερες συνέπειες για την ελληνική δραστηριότητα στο Αιγαίο. «Μετά από αυτό, δεν θα μπορούμε πια να κάνουμε τίποτα στο Αιγαίο χωρίς την άδεια της Τουρκίας. Ακόμη και το παραμικρό έργο υποδομής μεταξύ των νησιών μας πια», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στην ίδια ομιλία, χαρακτήρισε αρνητική εξέλιξη για τα εθνικά συμφέροντα την κύρωση του τουρκολιβυκού συμφώνου από το λιβυκό Κοινοβούλιο. Όπως σημείωσε, ακόμη και αν η συγκεκριμένη εξέλιξη δεν παράγει νομικά αποτελέσματα, κατά την εκτίμησή του συνιστά επίδειξη δύναμης και επιρροής από την Τουρκία, καθώς και προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων.
Ο κ. Καραμανλής απέρριψε παράλληλα την άποψη ότι η Ελλάδα υπερβάλλει ως προς τις αντιδράσεις της απέναντι στην Τουρκία, αλλά και την εκτίμηση ότι οι ελληνοτουρκικές διαφορές μπορούν να διευθετηθούν μέσω αμοιβαίων υποχωρήσεων. Επικαλέστηκε, μεταξύ άλλων, το casus belli, το τουρκολιβυκό μνημόνιο, τις διεκδικήσεις περί «γκρίζων ζωνών», τις αμφισβητήσεις σχετικά με την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ των νησιών, το ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης, καθώς και τις τουρκικές κινήσεις που αφορούν τα θαλάσσια πάρκα.
Σύμφωνα με τον πρώην πρωθυπουργό, τα ζητήματα αυτά δεν αποτελούν μεμονωμένες διαφορές, αλλά εντάσσονται σε έναν «ολοκληρωμένο σχεδιασμό» της Άγκυρας, με στόχο, όπως υποστήριξε, τη συνολική ανατροπή του status quo στο Αιγαίο. Παράλληλα, απέδωσε στην Τουρκία επιδίωξη διεκδίκησης δικαιωμάτων στην καρδιά του Αιγαίου και επέκτασης του ελέγχου της έως τον 25ο παράλληλο.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη στάση συμμάχων και εταίρων της Ελλάδας, κατηγορώντας τους ότι σε κρίσιμα ζητήματα τηρούν ίσες αποστάσεις μεταξύ των δύο πλευρών. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στην αμυντική συνεργασία ευρωπαϊκών χωρών με την Τουρκία, στη στάση τους απέναντι στο Κυπριακό, αλλά και στις πιέσεις που, σύμφωνα με τον ίδιο, ασκούνται στην Αθήνα για μια σειρά θεμάτων.
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η συμμετοχή της Ελλάδας στη Δυτική Συμμαχία και στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ορθή επιλογή. Τόνισε, όμως, ότι οι συμμαχικές σχέσεις προϋποθέτουν αμοιβαιότητα, επισημαίνοντας πως δεν μπορεί να υπάρχουν συνεχείς απαιτήσεις από την Αθήνα χωρίς ανάλογη στήριξη και αλληλεγγύη.
Στο ίδιο πλαίσιο, επέκρινε την αντίληψη ότι η Ελλάδα θα πρέπει να αποφεύγει να θέτει τα ζητήματα του Αιγαίου, της ΑΟΖ, της υφαλοκρηπίδας και της Κύπρου, προκειμένου να μη θεωρείται «κουραστική» ή «ενοχλητική». Χαρακτήρισε αυτή τη στάση «επιτομή της υποτέλειας», υπογραμμίζοντας ότι, κατά την άποψή του, ο σεβασμός προϋποθέτει την υπεράσπιση των δικαιωμάτων και των αρχών μιας χώρας.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο κ. Καραμανλής αναφέρθηκε στις κοινωνικές και πολιτικές προκλήσεις που, όπως εκτίμησε, εντείνονται στην Ευρώπη. Έκανε λόγο για διεύρυνση των ανισοτήτων, συρρίκνωση της μεσαίας τάξης και σταδιακή απονομιμοποίηση του μεταπολεμικού κοινωνικού και πολιτικού μοντέλου.
