Την αντίθεσή τους στην κύρωση του τουρκο-λιβυκού μνημονίου του 2019 από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης εξέφρασαν η Ελλάδα, η Αίγυπτος, η Κύπρος, το Μπαχρέιν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω κοινής δήλωσης που εκφώνησε ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης.
Στην παρέμβασή του, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών επανέλαβε ότι το συγκεκριμένο μνημόνιο δεν έχει νομική ισχύ, καθώς, όπως υπογράμμισε, παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως νόμιμη βάση για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών ή να παράγει έννομα αποτελέσματα έναντι τρίτων κρατών.
Η πρόσφατη απόφαση της λιβυκής Βουλής προκαλεί, σύμφωνα με την κοινή δήλωση, έντονο προβληματισμό για τις επιπτώσεις της στην ασφάλεια και τη σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής της Μεσογείου. Παράλληλα, επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της προστασίας της διεθνούς έννομης τάξης από διμερείς συμφωνίες που ενδέχεται να θίγουν τα δικαιώματα άλλων κρατών και να παρακάμπτουν τους διεθνώς αναγνωρισμένους κανόνες.
Ο κ. Γεραπετρίτης επισήμανε ότι η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), σε συνδυασμό με τους κανόνες του εθιμικού διεθνούς δικαίου, συνιστά το βασικό νομικό πλαίσιο για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.
Επιπλέον, προειδοποίησε ότι η αποδοχή συμφωνιών που δεν συμβαδίζουν με τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα επικίνδυνο προηγούμενο, θέτοντας σε αμφισβήτηση τη διεθνή έννομη τάξη και τις θεμελιώδεις αρχές της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών.
Αμφισβήτηση της νομικής βάσης του μνημονίου
Στην κοινή δήλωση τονίζεται ότι το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη τη γεωγραφική πραγματικότητα και τα δικαιώματα των παράκτιων κρατών στις θαλάσσιες ζώνες τους. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα δικαιώματα των νησιών, όπως αυτά κατοχυρώνονται από τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Έμφαση στη σταθερότητα και την ενότητα της Λιβύης
Παράλληλα, οι υπογράφοντες την κοινή δήλωση επανέλαβαν την υποστήριξή τους στην επανένωση των λιβυκών θεσμών και στη δημιουργία μιας ενιαίας και ευημερούσας Λιβύης. Όπως σημειώνεται, η σταθερότητα της χώρας και η ουσιαστική συμμετοχή της στις περιφερειακές συνεργασίες αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την ενίσχυση της ειρήνης και της ασφάλειας στη Μεσόγειο.
Η Αθήνα δηλώνει έτοιμη να συνεχίσει τις συνομιλίες
Ξεχωριστή αναφορά έγινε στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. Σύμφωνα με τη δήλωση, η ελληνική πλευρά υποστηρίζει ότι έχει συμμετάσχει στις σχετικές συνομιλίες με καλή πίστη και με γνώμονα το Διεθνές Δίκαιο, ενώ εκφράζει την πρόθεσή της να συνεχίσει τις προσπάθειες για την επίτευξη λύσης.
