Νέα έρευνα για την έκθεση συστημάτων επιχειρησιακής τεχνολογίας (Operational Technology – OT) στο διαδίκτυο πραγματοποίησε η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας (ΕΑΚ), εστιάζοντας κυρίως σε εξοπλισμό που χρησιμοποιείται σε ηλεκτρικές και βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο πλαίσιο της διαρκούς εποπτείας του ελληνικού κυβερνοχώρου και της προσπάθειας έγκαιρου εντοπισμού πιθανών απειλών.
Από την αξιολόγηση δεδομένων που προέρχονται από τρεις ανεξάρτητες πηγές, εντοπίστηκαν συνολικά 54 διαφορετικές διευθύνσεις IP στην Ελλάδα, στις οποίες υπάρχουν ενδείξεις παρουσίας εξοπλισμού, μεταξύ άλλων, της σειράς Schneider Electric Easergy.
Ο συγκεκριμένος εξοπλισμός χρησιμοποιείται σε ηλεκτρικές εγκαταστάσεις και υποσταθμούς για την παρακολούθηση ηλεκτρικών μεγεθών και την προστασία των υποδομών. Η απευθείας σύνδεση τέτοιων συσκευών με το δημόσιο διαδίκτυο, χωρίς την εφαρμογή κατάλληλων μηχανισμών ασφαλείας, μπορεί να διευρύνει τα περιθώρια εκδήλωσης κυβερνοεπιθέσεων.
Τα ευρήματα για τον βιομηχανικό και ενεργειακό εξοπλισμό
Η έρευνα της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας κατέγραψε, επίσης, την παρουσία και άλλων τύπων βιομηχανικού και ενεργειακού εξοπλισμού που είναι ορατοί μέσω του διαδικτύου.
Αναλυτικότερα, εντοπίστηκαν:
- Modbus: 140 διευθύνσεις IP στην πλατφόρμα Shodan και 589 στο ZoomEye που σχετίζονται με το συγκεκριμένο πρωτόκολλο επικοινωνίας, το οποίο επιτρέπει την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ βιομηχανικών συσκευών και συστημάτων ελέγχου.
- IEC 60870-5-104: 77 διευθύνσεις IP με ενδείξεις παρουσίας συστημάτων που χρησιμοποιούν το συγκεκριμένο πρωτόκολλο, το οποίο αξιοποιείται για την απομακρυσμένη εποπτεία και διαχείριση ενεργειακών εγκαταστάσεων.
- Siemens S7: 77 διευθύνσεις IP που εμφανίζουν ενδείξεις παρουσίας εξοπλισμού της συγκεκριμένης σειράς, ο οποίος χρησιμοποιείται ευρέως σε εφαρμογές βιομηχανικού αυτοματισμού.
- Fronius και Solar-Log: 229 διευθύνσεις IP που σχετίζονται με εξοπλισμό Fronius και 38 με συστήματα Solar-Log, τα οποία χρησιμοποιούνται για την εποπτεία και τη διαχείριση φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων.
Τι αποκαλύπτουν τα ευρήματα για την ασφάλεια των υποδομών
Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας διευκρινίζει ότι ο εντοπισμός μιας συσκευής με δυνατότητα πρόσβασης μέσω διαδικτύου δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι αυτή παρουσιάζει ευπάθεια ή ότι έχει αποτελέσει στόχο κυβερνοεπίθεσης.
Ξεκαθαρίζει, παράλληλα, ότι τα αποτελέσματα της έρευνας δεν συνιστούν ένδειξη διακοπής ή δυσλειτουργίας στην ηλεκτροδότηση, ούτε τεκμηριώνουν την ύπαρξη άμεσου κινδύνου για την ομαλή λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος.
Τα μέτρα προστασίας
Με αφορμή τα ευρήματα, η ΕΑΚ απευθύνει συστάσεις προς τους ιδιοκτήτες, τους διαχειριστές και τους τεχνικά υπεύθυνους ενεργειακών, βιομηχανικών και συναφών εγκαταστάσεων, προκειμένου να ενισχύσουν την προστασία των συστημάτων τους.
Ειδικότερα, τους καλεί:
- Να ελέγξουν εάν συστήματα προστασίας, αυτοματισμού, τηλεπαρακολούθησης και απομακρυσμένης διαχείρισης είναι απευθείας προσβάσιμα από το δημόσιο διαδίκτυο και να περιορίσουν κάθε σύνδεση που δεν είναι απολύτως απαραίτητη.
- Να επιτρέπουν την απομακρυσμένη πρόσβαση αποκλειστικά μέσω ασφαλών συνδέσεων, όπως τα VPN, με ισχυρή διαδικασία ταυτοποίησης και δικαιώματα πρόσβασης προσαρμοσμένα στις πραγματικές επιχειρησιακές ανάγκες.
- Να ελέγχουν τις εκδόσεις του λογισμικού, να αλλάζουν τους προεπιλεγμένους κωδικούς πρόσβασης και να εγκαθιστούν τις διαθέσιμες ενημερώσεις ασφαλείας, ακολουθώντας τις οδηγίες των κατασκευαστών και τις απαιτήσεις ασφαλούς λειτουργίας.
- Να διασφαλίζουν τον διαχωρισμό των πληροφοριακών συστημάτων από τα συστήματα επιχειρησιακής τεχνολογίας (IT/OT segmentation), επανεξετάζοντας παράλληλα τα δικαιώματα πρόσβασης εξωτερικών συνεργατών και τεχνικών συντήρησης.
- Να εφαρμόζουν διαδικασίες συνεχούς παρακολούθησης, έγκαιρου εντοπισμού μη εξουσιοδοτημένων αλλαγών και ασφαλούς επαναφοράς των συστημάτων σε κανονική λειτουργία.
Η ΕΑΚ τονίζει ότι οποιαδήποτε παρέμβαση στη συνδεσιμότητα ή στις ρυθμίσεις συστημάτων ηλεκτρικής προστασίας πρέπει να πραγματοποιείται αποκλειστικά από εξουσιοδοτημένο τεχνικό προσωπικό, με κατάλληλο σχεδιασμό, ώστε να μην επηρεάζεται η ασφάλεια και η επιχειρησιακή συνέχεια των εγκαταστάσεων.
Η προστασία των κρίσιμων υποδομών στο επίκεντρο
Όπως επισημαίνει η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας, ο έγκαιρος εντοπισμός συστημάτων που είναι εκτεθειμένα στο διαδίκτυο αποτελεί βασικό βήμα για την πρόληψη κυβερνοεπιθέσεων και την ενίσχυση της προστασίας των κρίσιμων υποδομών. Πρόκειται για εγκαταστάσεις και υπηρεσίες από τις οποίες εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό η καθημερινότητα των πολιτών και η λειτουργία των επιχειρήσεων.
Η κυβερνοασφάλεια των συγκεκριμένων υποδομών αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ασφαλούς λειτουργίας τους, της επιχειρησιακής συνέχειας και της ανθεκτικότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Για την αναφορά περιστατικών κυβερνοασφάλειας, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν με την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας μέσω της ηλεκτρονικής διεύθυνσης [email protected] ή να χρησιμοποιούν την ειδική πλατφόρμα αναφοράς συμβάντων στον ιστότοπο cyber.gov.gr.
