Περισσότερους από 10.000 μαθητές και εκπαιδευτικούς από την Κρήτη και την υπόλοιπη Ελλάδα προσεγγίζουν κάθε χρόνο τον κινηματογράφο μέσα από τις εκπαιδευτικές δράσεις του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων. Η διοργάνωση έχει αναπτύξει μια ξεχωριστή εκπαιδευτική ταυτότητα, καθώς η δραστηριότητά της δεν περιορίζεται στις ημέρες του φεστιβάλ, αλλά επεκτείνεται σε ολόκληρη τη σχολική χρονιά.
Συνολικά, έξι εκπαιδευτικά προγράμματα δίνουν σε παιδιά και εφήβους τη δυνατότητα να γνωρίσουν τη γλώσσα του κινηματογράφου, να αναπτύξουν την κριτική τους σκέψη και να δημιουργήσουν τις δικές τους οπτικοακουστικές αφηγήσεις. Στόχος δεν είναι μόνο η εξοικείωση με την τέχνη και την αισθητική του κινηματογράφου, αλλά και η ενίσχυση της δημιουργικότητας, της συνεργασίας, της συμπερίληψης και της ελεύθερης έκφρασης.
Όπως ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ, Ματθαίος Φραντζεσκάκης, η εκπαιδευτική διάσταση αποτελεί βασικό στοιχείο της ταυτότητάς του. Στο πλαίσιο αυτό, αναπτύσσονται πέντε ετήσια προγράμματα, ταχύρρυθμες δράσεις, καθώς και τα «CineΜαθήματα», που επικεντρώνονται στη δημιουργία ντοκιμαντέρ μέσα στο σχολείο, με θεματικές από την τοπική και προφορική ιστορία.
Η φιλοσοφία της διοργάνωσης συνδυάζει την υποστήριξη της κινηματογραφικής παραγωγής με την καλλιέργεια μιας νέας γενιάς θεατών και δημιουργών.
Μαθητικές ταινίες και ιστορίες από όλη την Ελλάδα
Στο πλαίσιο του 14ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων πραγματοποιήθηκαν εργαστήρια animation και ειδικές προβολές για σχολεία, ενώ στην τελετή λήξης βραβεύθηκαν μαθητικές δημιουργίες από την πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.
Μεταξύ των διακρίσεων περιλαμβάνονταν τα βραβεία επιτροπών και κοινού, καθώς και οι βραβεύσεις του 3ου Πανελλήνιου Μαθητικού Διαγωνισμού «Ιστορίες για ν’ ακουστούν», που πραγματοποιήθηκε κατά τη σχολική χρονιά 2025-2026. Παράλληλα, δόθηκαν αναμνηστικά στα σχολεία που συμμετείχαν στα «CineΜαθήματα».
Ο διαγωνισμός απευθύνεται σε μαθητές από τη Γ’ Δημοτικού έως τη Γ’ Λυκείου και τους προσκαλεί να δημιουργήσουν τη δική τους ταινία ή ένα podcast διάρκειας 15 λεπτών. Στις φετινές συμμετοχές βρέθηκαν σχολεία από την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, τη Χαλκιδική, την Καβάλα, τις Σέρρες, την Ορεστιάδα, τη Σπάρτη, την Κέα και τη Μυτιλήνη.
Ανάμεσα στις δημιουργίες που προβλήθηκαν ξεχώρισε η ταινία «Το όνομά μου είναι Ευγενία» του Δημοτικού Σχολείου Κουλούρας Ημαθίας. Με δεδομένο ότι το 70% των μαθητών του σχολείου είναι Ρομά, η μαθητική ομάδα επέλεξε να ασχοληθεί με το ζήτημα των πρώιμων γάμων και τις συνέπειές τους στη σχολική φοίτηση των νέων Ρομά.
Ο διευθυντής του σχολείου, Δημήτρης Κατσαβός, εξήγησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι η συμμετοχή στον διαγωνισμό εντάσσεται στη γενικότερη εκπαιδευτική φιλοσοφία του σχολείου, η οποία δίνει έμφαση στην επικοινωνία, τη συνεργασία και τη συμπερίληψη. Όπως σημείωσε, η κινηματογραφική δημιουργία έδωσε στους μαθητές την ευκαιρία να εκφραστούν και να προσεγγίσουν ένα ζήτημα της καθημερινότητάς τους μέσα από την τέχνη.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η συμμετοχή σε αντίστοιχες εκπαιδευτικές δράσεις, σε συνδυασμό με τα προγράμματα Erasmus, έχει συμβάλει στην αλλαγή της λειτουργίας του σχολείου, ενώ η σχολική διαρροή έχει σχεδόν μηδενιστεί. Παράλληλα, η αναγνώριση της προσπάθειας των μαθητών ενίσχυσε την αυτοπεποίθησή τους και δημιούργησε ένα περιβάλλον μεγαλύτερης συμμετοχής και αποδοχής.
Μια διαφορετική θεματική επέλεξε το 2ο Γυμνάσιο Σερρών με την ταινία «Η λίμνη μίλησε», η οποία έχει ως επίκεντρο τη λίμνη Κερκίνη. Η δημιουργία προέκυψε μέσα από τον Όμιλο Παλαιογραφίας του σχολείου, συνδέοντας τη μελέτη βυζαντινών χειρογράφων με την οικολογία και την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση.
Όπως ανέφερε η φιλόλογος Ελένη Πιστικίδου, που συντόνισε τη μαθητική ομάδα μαζί με τη Βασιλική Αναστασιάδου, καθοριστικό μέρος της διαδικασίας αποτέλεσε η επιτόπια επίσκεψη των μαθητών στο οικοσύστημα της λίμνης. Η δράση αποτέλεσε, επίσης, κίνητρο δημιουργικής έκφρασης και μάθησης έξω από τα συνηθισμένα όρια της σχολικής αίθουσας.
Από τον Μάνο Χατζιδάκι στον Μίκη Θεοδωράκη
Ξεχωριστή θέση στις εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες του Φεστιβάλ έχουν τα «CineΜαθήματα», τα οποία απευθύνονται σε σχολεία της Κρήτης και επικεντρώνονται στη δημιουργία ταινιών μέσα από τη σχολική διαδικασία.
Στο πλαίσιο αυτής της δράσης, το 8ο Γυμνάσιο Ηρακλείου και το Γυμνάσιο Σούδας Χανίων προσέγγισαν δύο σημαντικές προσωπικότητες της ελληνικής μουσικής, τον Μάνο Χατζιδάκι και τον Μίκη Θεοδωράκη, αναδεικνύοντας παράλληλα τη σχέση τους με την Κρήτη.
Για το 8ο Γυμνάσιο Ηρακλείου, η συμμετοχή αποτέλεσε ευκαιρία ώστε οι μαθητές να εξοικειωθούν με την κινηματογραφική γλώσσα και να περάσουν από τη θέση του θεατή σε εκείνη του δημιουργού. Όπως επισήμανε η εκπαιδευτικός Πληροφορικής και συντονίστρια της κινηματογραφικής ομάδας, Στέλλα Πιταροκοίλη, η διαδικασία βοήθησε τα παιδιά να αντιληφθούν ότι κάθε κινηματογραφική αφήγηση εκφράζει μια συγκεκριμένη οπτική και συνεπάγεται επιλογές ως προς τον τρόπο παρουσίασης της πραγματικότητας.
Από την πλευρά του, το Γυμνάσιο Σούδας συμμετείχε για πέμπτη χρονιά στα «CineΜαθήματα», δημιουργώντας την ταινία «Μίκης, η ρίζα της Κρήτης», με αντικείμενο τη ζωή και το έργο του μεγάλου Έλληνα συνθέτη.
Η εκπαιδευτικός του σχολείου, Φρόσω Εμμανουηλίδου, υπογράμμισε ότι οι μαθητές χρειάστηκε αρχικά να γνωρίσουν το έργο και τη διαδρομή του Θεοδωράκη μέσα από έρευνα και αναζήτηση πηγών. Όπως σημείωσε, σημαντικότερο όφελος της διαδικασίας δεν ήταν μόνο η ολοκλήρωση της ταινίας, αλλά κυρίως η ερευνητική και δημιουργική διαδρομή που ακολούθησαν τα παιδιά μέχρι να φτάσουν σε αυτή.
Μέσα από τέτοιες πρωτοβουλίες, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων επιχειρεί να εντάξει την οπτικοακουστική παιδεία στην εκπαιδευτική εμπειρία, δίνοντας στους μαθητές εργαλεία όχι μόνο για να παρακολουθούν και να κατανοούν τις εικόνες, αλλά και για να αφηγούνται τις δικές τους ιστορίες.
