Οι προκλήσεις για την Ευρώπη σε οικονομία, τεχνητή νοημοσύνη και ασφάλεια
Την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας, την πίεση στις αγορές ομολόγων και τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης ανέδειξε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, σε συζήτηση με τον συγγραφέα Τζουλιάνο ντα Έμπολι, στο πλαίσιο εκδήλωσης του ΕΛΙΑΜΕΠ με θέμα: «Η Ευρώπη στην εποχή της ισχύος: Ποιος θα διαμορφώσει το μέλλον της;» Αναφερόμενος στις αναταραχές στη Γαλλία, υπογράμμισε ότι η βία δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή, ενώ συνέδεσε την κοινωνική δυσαρέσκεια με την αποτελεσματικότητα της πολιτικής και την ικανότητα του κράτους να παράγει απτά αποτελέσματα.
Ο κ. Πιερρακάκης επισήμανε ότι οι ευρωπαϊκές αγορές ομολόγων δοκιμάζονται σε ένα πιο απαιτητικό περιβάλλον, καθώς το υψηλότερο κόστος δανεισμού συνδυάζεται με αυξημένες δημοσιονομικές ανάγκες, ενεργειακές πιέσεις και νέες επενδυτικές προτεραιότητες. Παράλληλα, έθεσε στο επίκεντρο την ανάγκη η Ευρώπη να ενισχύσει τη στρατηγική της αυτονομία και την ανταγωνιστικότητά της, επιλέγοντας συγκεκριμένους τομείς στους οποίους μπορεί να διεκδικήσει ισχυρότερη θέση διεθνώς.
Από την πλευρά του, ο κ. ντα Έμπολι αναφέρθηκε στην ανθεκτικότητα που έχει επιδείξει η Ευρώπη απέναντι στις διαδοχικές κρίσεις, σημειώνοντας ότι η σημερινή ελληνική πολιτική ηγεσία και κυβέρνηση αποτελούν, κατά την άποψή του, ένα από τα ελπιδοφόρα παραδείγματα στην ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή.
Τη συζήτηση συντόνισε ο Λουκάς Τσούκαλης, πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του ΕΛΙΑΜΕΠ και καθηγητής στο Sciences Po στο Παρίσι.
Αγορές ομολόγων: Υψηλότερο κόστος δανεισμού και δημοσιονομικές πιέσεις
Την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας, σε συνδυασμό με τις αυξανόμενες οικονομικές απαιτήσεις, ανέδειξε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, συγκρίνοντας τη σημερινή κατάσταση με την κρίση που αντιμετώπισε η Ελλάδα το 2010.
Όπως σημείωσε, η Ευρώπη διαθέτει πλέον θεσμικά εργαλεία που απουσίαζαν τότε, όπως ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM), ισχυρότερα τραπεζικά κεφάλαια και ένα κοινό δημοσιονομικό πλαίσιο. Ωστόσο, το αυξημένο κόστος δανεισμού, οι ανάγκες για επενδύσεις στην άμυνα, η γήρανση του πληθυσμού και οι υψηλότερες κοινωνικές δαπάνες δημιουργούν ένα σύνθετο περιβάλλον για τις ευρωπαϊκές οικονομίες.
Αναφερόμενος στη δημοσιονομική εικόνα της Ευρώπης, σημείωσε ότι μόλις πέντε από τα 27 κράτη-μέλη εμφανίζουν πλεονάσματα, μεταξύ των οποίων η Δανία και τέσσερις χώρες που είχαν ενταχθεί σε προγράμματα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου την προηγούμενη δεκαετία. Όπως ανέφερε, η εμπειρία των κρίσεων έχει αφήσει το αποτύπωμά της στη χάραξη της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής.
Τεχνητή νοημοσύνη: Νέες πιέσεις στις αγορές κεφαλαίων
Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε στις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης, τόσο στην οικονομία όσο και στη λειτουργία των αγορών κεφαλαίων.
Ο κ. Πιερρακάκης επισήμανε ότι η ταχύτητα εξέλιξης των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων και των εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης μεταβάλλει τα δεδομένα, χωρίς να είναι ακόμη πλήρως σαφές το εύρος των αλλαγών που θα ακολουθήσουν. Όπως είπε, η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται σε μεγάλο βαθμό στους κινδύνους, ενώ δεν έχει αναπτυχθεί ακόμη μια εξίσου συστηματική προσέγγιση των δυνατοτήτων και των δυνητικών οφελών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η αυξημένη χρηματοδοτική ανάγκη των εταιρειών, όπως η Microsoft, η Amazon και η Google, αποτελεί έναν από τους παράγοντες που ασκούν ανοδικές πιέσεις στο κόστος δανεισμού, πέρα από τη δημοσιονομική κατάσταση των κρατών.
Τεχνητή νοημοσύνη και εργασία: Η ανάγκη προσαρμογής της κοινωνικής προστασίας
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο υπουργός και στις κοινωνικές συνέπειες της τεχνητής νοημοσύνης, εκτιμώντας ότι η εξέλιξη της τεχνολογίας ενδέχεται να οδηγήσει σε ανακατανομή εισοδήματος από την εργασία προς το κεφάλαιο.
«Πρέπει να σχεδιάσουμε εκπαιδευτικά συστήματα για έναν κόσμο που δεν υπάρχει ακόμη», ανέφερε, θέτοντας το ερώτημα πώς θα είναι η αγορά εργασίας και η κοινωνία όταν οι σημερινοί μαθητές ολοκληρώσουν τις σπουδές τους.
Όπως σημείωσε, η ταχύτητα των τεχνολογικών αλλαγών καθιστά δύσκολη την ακριβή πρόβλεψη των επιπτώσεων, χωρίς όμως αυτό να αναιρεί την ανάγκη έγκαιρου σχεδιασμού για την προστασία των εργαζομένων και την προσαρμογή των δημόσιων πολιτικών.
Γαλλία: «Η βία δεν είναι ποτέ ανεκτή»
Στις αναταραχές στη Γαλλία και στη σχέση της κοινωνικής δυσαρέσκειας με την πολιτική αποτελεσματικότητα αναφέρθηκε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, τονίζοντας ότι η βία δεν μπορεί να αποτελεί αποδεκτή μορφή έκφρασης.
«Η βία δεν είναι ποτέ αποδεκτή. Τελεία και παύλα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι, πέρα από την οργή και τον ρόλο των αλγορίθμων, καθοριστική σημασία έχει η ικανότητα της πολιτικής να παράγει αποτελέσματα.
Όπως σημείωσε, οι πολίτες αξιολογούν τις κυβερνήσεις με βάση την αποτελεσματικότητά τους σε κρίσιμους τομείς, όπως η υγεία, η εκπαίδευση και η διαχείριση των δημόσιων οικονομικών. Η λειτουργία του κράτους, σύμφωνα με τον ίδιο, επηρεάζει άμεσα το κατά πόσο οι πολίτες αισθάνονται ότι οι φόροι τους αξιοποιούνται αποτελεσματικά και ότι συμμετέχουν σε μια δημοκρατική πολιτεία που ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους.
