Η αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και των αυξημένων τιμών, οι διαπραγματεύσεις για τον επταετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034, καθώς και η συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία, αποτελούν τα βασικά θέματα της διήμερης Συνόδου Κορυφής που αρχίζει σήμερα, στις Βρυξέλλες και ολοκληρώνεται την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου.
Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ βρίσκεται στην κορυφή της ημερήσιας διάταξης, με ιδιαίτερη έμφαση στην ενεργειακή κρίση και στην αναζήτηση αποτελεσματικών τρόπων περιορισμού των υψηλών τιμών.
Οι επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή στις διεθνείς αγορές εντείνουν την ανησυχία των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, οι οποίες καλούνται να εξετάσουν τόσο άμεσα μέτρα ανακούφισης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων όσο και μακροπρόθεσμες παρεμβάσεις για τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από τα ορυκτά καύσιμα.
Μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται είναι η επιβολή φόρου στα έκτακτα κέρδη των ενεργειακών εταιρειών, πρόταση που υποστηρίζεται από τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πολωνία, την Αυστρία και την Πορτογαλία.
Η Ελλάδα και η Ιταλία, από την πλευρά τους, ζητούν μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, ώστε να μπορούν να χρηματοδοτήσουν προσωρινά μέτρα στήριξης.
Στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκονται επίσης φορολογικές παρεμβάσεις για την ελάφρυνση του ενεργειακού κόστους, όπως η μείωση του ΦΠΑ και των ειδικών φόρων κατανάλωσης.
Αναζήτηση συμφωνίας για τον προϋπολογισμό της ΕΕ 2028-2034
Σημαντικό μέρος της Συνόδου θα αφιερωθεί στις διαπραγματεύσεις για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034. Η συζήτηση θα βασιστεί στη συμβιβαστική πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας, η οποία προβλέπει μείωση του προϋπολογισμού κατά περίπου 8%, δηλαδή κατά 141 δισ. ευρώ, σε σύγκριση με την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Με βάση την πρόταση αυτή, το συνολικό ύψος του προϋπολογισμού διαμορφώνεται σε περίπου 1,622 τρισ. ευρώ, σε σταθερές τιμές του 2025. Παρά την προσπάθεια εξεύρεσης κοινού εδάφους, οι διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών παραμένουν σημαντικές.
Μετά την ολοκλήρωση της σημερινής συζήτησης, ο Αντόνιο Κόστα θα αναλάβει τη συνέχιση των διαβουλεύσεων. Στόχος των ευρωπαϊκών θεσμών είναι να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις πριν από τα Χριστούγεννα, ώστε να μην παραταθούν έως το 2027.
Επίσης ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στο θέμα της στήριξης της Ουκρανίας, το μεταναστευτικό αλλά και η περαιτέρω διεύρυνση της ΕΕ.
